tường đổ

mùa thu 2015 nước Đức kỷ niệm hai mươi lăm năm ngày bức tường Berlin sụp đổ

mùa hè 2015 diễn ra Hội thảo hè của Vietstudie tại trường HU, với chủ đề "Việt Nam, 40 năm sau"

hội thảo Hè năm ấy quy tụ rất nhiều gương mặt cộm cán trong cộng đồng người Việt tại Đức và cả những nhân vật có tiếng ở Việt Nam khi nhắc đến hai chữ dân chủ. Phải nói là hội thảo được tổ chức khá hoành tráng, ngay tại Senatsaal, nơi chẳng bao giờ sinh viên được vào. Tôi ngồi nghe trọn buổi đầu tiên, một ngày mùa hè rất nóng. Và sau đó thấy ngay đây không phải là chốn dành cho mình. Tôi cũng từ đó ít lượn lờ sang khoa Á Phi chơi hơn, dẫu ở đó có một thư viện khá xinh, lại gần như không bao giờ đông người. Việc người ta cứ thi nhau vào Grimm ngồi và gọi đấy là một thư viện đẹp với tôi luôn là bí ẩn lớn. 

lễ kỷ niệm 25 năm ngày bức tường Berlin sụp đổ năm ấy cũng được tổ chức rất hoành tráng, lấy biểu tượng là đường biên giới Đông Tây được thắp sáng bằng những quả cầu. Buổi tối của đại lễ đấy, sau một ngày đi dọc bức tường Berlin xem rất nhiều tài liệu từ thời DDR, về DDR, từ Stasi, về Stasi etc. được phát miễn phí, tôi đứng ở Mauerpark xem người ta thả bóng bay màu trắng, như một highlight để kết thúc.

tài liệu từ thời ấy nhiều không tả nổi, chất chồng chất đống trong kho. Khó nói được căn nguyên của nó nằm ở năng suất làm việc của người Đức, ham muốn lẫn thôi thúc về một Ordnung không thể gọi tên, hay là tình yêu với việc tất tật mọi thứ trên đời đều phải được ghi chép lại. 

sự kiện mở cửa biên giới Đông Tây vào ngày 9 tháng 11 năm 1989 được diễn ra trên sóng phát thanh, giữa một cuộc họp báo, khiến người nghe không tin nổi, phải đi thử xem sao. Trạm kiểm soát biên giới đầu tiên tự mở cửa, không có bất cứ chỉ thị trực tiếp nào từ bên trên, là ở Bornholmer Straße, sát cạnh con đường hoa anh đào. Những sự kiện như thế đã có thể diễn ra hoàn toàn khác. Như sự kì lạ của lịch sử và cả tinh thần của những con người Đức "làm công việc của mình", rất nhiều lần họ đã lựa chọn làm ngược lại chính tinh thần ấy.