Jännerkälte: cái lạnh tháng Giêng

trong Cháu trai Wittgenstein Bernhard dùng từ Jännerkälte để chỉ cái trống rỗng và lạnh lẽo khi một người bệnh, bệnh nặng, được bệnh viện thả ra và trở về căn nhà của mình, trong không một mong đợi hay chờ đợi nào cả. 

Jänner là Januar, tháng Một, tháng đầu tiên của năm (mới). Jännerkälte là cái lạnh tháng Một. Ở Đức-Áo, tháng Một và tháng Hai là lạnh nhất trong năm. Trẻ con ở Đức hay ước ao có tuyết vào đêm Giáng sinh, weiße Weihnacht, điều thực ra là ít xảy ra, bởi dẫu tháng Mười một, tháng Mười hai nhiệt độ đôi khi xuống dưới âm, thì gần đến Giáng sinh bao giờ cũng tăng trở lại, cả thêm mưa, đặc biệt là ở miền Bắc, tạo thành một thứ không khí rất giống trước Tết ở Hà Nội: (hơi) lạnh, ẩm, buốt, nhớp nháp và quay cuồng. Ấy vậy mà chỉ cần đến gần đêm giao thừa là mọi sự lại khác. Thường thì đêm giao thừa khá lạnh, lạnh hơn nhiều so với đêm giáng sinh

xét về bảng nhiệt độ thì khó phán được rằng tháng Một hay tháng Hai lạnh hơn, nhưng cái lạnh lẽo trống rỗng của tháng Hai khó so được với tháng Một. Đó là bởi chuyển động. Ở xứ gần cực Bắc thế này, mọi chuyển động đều rất nhanh, chỉ chớp mắt là hiện ra hay biến mất. Mặt trời mới ở đây mà đã lặn mất tăm. Những ngày tháng Một mà thấy mặt trời, ấy là những ngày lạnh nhất

tôi hay nghe bảo cái lạnh ở Việt Nam khắc nghiệt (hơn). Ngoài sự thông thống khiến một khi đã lạnh là ở đâu cũng lạnh, thì thực ra đây là hai kiểu lạnh khác nhau. Tôi gọi cái lạnh ở Việt Nam là buốt tận xương, là cái lạnh thấm vào trong, còn cái lạnh ở đây là cái lạnh hút ra ngoài: toàn bộ năng lượng bị hút sạch bách, chỉ còn lại rỗng không

cái lạnh dẫu là kiểu gì chăng nữa, đối với người bệnh phổi, xoang, bệnh đường hô hấp và khớp, đều tödlich như nhau cả