cốm

(gần như) ai mà chẳng biết mùa thu có cốm.

Mùa thu Hà Nội nghiễm nhiên gắn liền với cốm hẳn không phải vì chỉ ở Hà Nội mới có cốm, sau thời Phố Hàng thì Hà Nội đã làm ra cái gì bao giờ đâu, mà đây là chốn tiêu thụ. Cốm với người Hà Nội là một thứ quà và những gì từ cốm rất được các bà các cô ưa để cúng bái lễ lạt. Từ ăn quà đến cúng bái lễ lạt người Hà Nội đều làm với một say mê, đam mê hơn mức trung bình. Một cô giáo dạy tôi từng nói thế này: chẳng gái ở đâu ăn quà lắm như gái Hà Nội và lười như gái Hà Nội.

Đã nhiều lần tôi được gửi tặng cốm, xôi cốm, bánh cốm, chả cốm, etc., những gì nói chung là làm từ cốm. Tôi rất cảm kích, những món quà ấy đã đi một hành trình rất xa để đến được tay tôi, và tôi đã không đành mà nói rằng đấy không phải là xôi cốm, không phải là cốm, không phải là bánh cốm, không phải là chả cốm.

Tôi xếp xôi cốm vào một thứ quà đặc biệt khó làm. Nấu xôi cốm, thậm chí còn khó hơn nấu xôi vò. Đừng nhầm với xôi xéo. Nhiều người nhầm, đừng nhầm như thế. Nếu xôi vò phải nấu sao cho hạt xôi tách rời nhau và đỗ xanh bao trọn vẹn từng hạt xôi ấy, thì xôi cốm cũng thế: hạt cốm phải là lớp bọc bên ngoài. Không bao giờ tồn tại một gói xôi cốm, vì xôi cốm là một khối rời rạc. Nắm được thành một cục thì không phải là xôi cốm. Xôi cốm phải được tính theo đơn vị đĩa. Xôi cốm không bao giờ có màu sáng xanh. Nó phải ngả sang sắc vàng.